ساوه قوم شاهسئون‌لری ایچینده فال بایاتیلاری

 حمید قرایی

توپلایان: حمید قرایی
دوزنله‌ین، ایضاحلار و اؤن سؤز: سید حیدر بیات

گرگ در اساطیر ترک  

یازان:  ماشااله رزمی

اوزئيير حاجی بگوف(1)

محمد تقي زهتابي

قيش مراسيملري

عليرضا صرافي

http://torkzad.blogfa.com/

                  تاپباجالار (تاپماجالار)

بایاتی لار

تهران- آذرماه چهل و سه         م.ع. فرزانه

             آتا سؤزو ناغیلی

قایناق:

http://gayagizi2.blogfa.com/

http://gayagizi2.blogspot.com/

http://gayagizi.persianblog.ir/

شهربانو وبلاگیندان

آذربایجان فولکلورو

(یکانات منطقه­سی منوقرافیاسی اساسیندا)

تألیف و گردآوری:

میر هدایت حصاری

یئددی قارداش بیر باجی

آذربایجان فولکلورو

(یکانات منطقه­سی منوقرافیاسی اساسیندا)

تألیف و گردآوری:

میر هدایت حصاری

هه­دی، هودو، من!

خئیره سؤیله­مز

اوخوماق ایله یاشامین موناسیبتی

اوزوم آغ اولدو

دئسین­لر آغانین نؤکری­ ده وارایمیش

آغ آت – قره آت

آذربایجان فولکلورو

(یکانات منطقه­سی منوقرافیاسی اساسیندا)

تألیف و گردآوری:

میر هدایت حصاری

آذربایجان فولکلورو

(یکانات منطقه­سی منوقرافیاسی اساسیندا)

تألیف و گردآوری:

میر هدایت حصاری

حاجی و روح

آذربایجان فولکلورو

یئکانات (یئکن­لر) منطقه­سی منوقرافیاسی اساسیندا

تألیف و گردآوری:

میر هدایت حصاری

کئچه­لین خه­زینه تاپماسی

آذربایجان فولکلورو

(یکانات منطقه­سی منوقرافیاسی اساسیندا)

تألیف و گردآوری:

میر هدایت حصاری

آذربایجان فولکلورو

(یکانات منطقه­سی منوقرافیاسی اساسیندا)

تألیف و گردآوری:

میر هدایت حصاری

گؤزه­ل فاطما، یا

ساری اینه­ک ناغیلی

(بو داستان، غرب­ده اولان سیندئرئل­لا داستانی­نا بنزه­ییر. اولسون کی سیندئرئل­لا ناغیلی­نی یازان بو داستان ائشیتمیش و بو داستان­دان ایلهام آلاراق اونو یازمیش اولا)

آذربایجان فولکلورو

(یکانات منطقه­سی منوقرافیاسی اساسیندا)

تألیف و گردآوری:

میر هدایت حصاری

یئکن­ده

اینام­لام و اوستوره­وی دوشونجه­لر

(شامانیسمه و توتئمیزمه دایانان اینام­لار)

آذربایجان فولکلورو

(یکانات منطقه­سی منوقرافیاسی اساسیندا)

تألیف و گردآوری:

میر هدایت حصاری

یئکن­ده

اینام­لام و اوستوره­وی دوشونجه­لر

(شامانیسمه و توتئمیزمه دایانان اینام­لار)

یئکه­ن­لی­له­رین (بعضی آیری یئرلر کیمین) اینام­لارینا گؤره حئیوانلارین چوخو (و بلکه هامیسی) اول­جه آدام ایمیش، سونرا دؤنوب حئیوان اولوبدورلار. نومونه اوچون:

مئیمون:

«مئیمون» آدام ایمیش، لاکین الی بیتلی-بیتلی (دیرناقلاری ایله بیت اؤلدوردوگو حال­دا) اه­لینی خه­میره ووروب. اودورکو مئیمون اولوبدور.

یار بیزه قوناق گله‌جک

(یار به میهمانی ما خواهد آمد)

ماهنی (آهنگ) زیبای <یار بیزه قوناق گلجک>

شاید یکی از ده آهنگ معروف فولکلوریک آذربایجان را بتوان همین آهنگ دانست که از نظر مضمون؛ نزدیکی بسیاری به شاهکار فوکلوریک آذربایجان یعنی <کوچه لره سو سپمیشه م> دارد.در این ترانه ی فولکلوریک قسمت اصلی که تکرار میشود اینگونه است:

یار بیزه قوناق گله جک

بیلمیره م نه واخت گله جک

سؤز وئریپ ساباخ گله جک

ترجمه ی فارسی:

یار به میهمانی ما خواهد آمد

نمیدانم کی خواهد آمد

قول داده  که فردا خواهد آمد

شاید در این نگاه اول توجه خیلیها به پارادوکس میان این سه جمله معطوف شود. یعنی عاشیق (نوازنده ی مردمی آذربایجان) یا خواننده یا هر فرد کوچه و بازار که این ترانه را میخواند؛ با وجود اینکه به قطعی بودن آمدن <سئوگیل جانان> اشاره میکند؛ از آمدن او اظهار بی اطلاعی نیز میکند و بعد ادعا میکند که یار او وعده داده که روز بعد خواهد آمد! سینه به سینه روایت شده که در دوران جنگ ایران و روس؛ هنگامی که طی معاهده ای ننگین آنسوی آراز (ارس)  از اینسو جدا گشت؛ بسیاری از مردم دو سوی آراز چشم به راه عزیزان خود ماندند. انتظاری ده ها ساله. انتظاری سخت که یقین از دیدار دوباره ی عزیزان داشت ولی زمانش نامعلوم بود. همچنین خستگی و دلشکستگی را میتوان از این ترانه دریافت. احساسی که بعد از یک جنگ خانمانسوز در قسمت دوم بند اول ترانه نمایان است:

الدن گئدیپ تاب توانیم   (یعنی:  تاب و توان من از دست رفته است)

این ترانه ی عاشیقی که بعد ها توسط خوانندگان بزرگ نیز اجرا شد و تقریبا هر فرد آذربایجانی نیز آن را در سینه دارد؛ زاییده ی همان روزهای سخت است.

حتی بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی؛ اکنون نیز این ترانه ی فولکلور یاد آور آن دوران سخت است؛ روزهایی که مردم دو سوی آراز یک سال انتظار میکشیدند تا در اول نوروز در دو سوی کرانه های آراز جمع شوند و از پشت سیمهای آهنین به عزیزان خود دست تکان دهند و نظاره گر دوری بستگان خود در عین نزدیکی باشند.  

در اینجا شعر این ترانه ی زیبا را با ترجمه ی فارسی آن می آورم:

آلا گؤزون آلدی جانیم

االدن گئدیپ تاب توانیم

سنه قوربان منیم جانیم

یار بیزه قوناق گله جک ؛ بالام

بیلمیره م نه واخت گله جک ؛ گولوم

سؤز وئریپ ساباخ گله جک

دارا زولفون سال هر یانا

گؤزلرین بنزه ر جئیرانا

باخدیم قالدیم یانا یانا

یار بیزه قوناق گله جک ؛ بالام

بیلمیره م نه واخت گله جک ؛ گولوم

سؤز وئریپ ساباخ گله جک

ترجمه ی فارسی:

چشمهای شهلایی ات جان من را گرفتند

تاب و توانم از دست رفته است

جان من فدای تو باد

عزیزم؛ یار به مهمانی ما خواهد آمد

گل من ؛ نمیدانم کی خواهد آمد

قول داده که فردا خواهد آمد

گیسوانت را شانه زده و پرا کنده کن

چشمانت شبیه چشمان آهو است

نگاه کرده و سوختم

عزیزم؛ یار به مهمانی ما خواهد آمد

گل من ؛ نمیدانم کی خواهد آمد

قول داده که فردا خواهد آمد

آلینمادیر وبین آدین اونوتموشام